Festival savremene klavirske muzike Forte piano otvoren je snažnim i višeslojnim umjetničkim događajem, premijerom postdramskog muzičko-scenskog performansa „NE JA / NOT I“ pijanistkinje i kompozitorke Marije Mitrović. Prvo festivalsko veče dvanestog izdanja festivala, obilježila je atmosfera intenzivnog doživljaja, u kojem su se muzika, pokret, svjetlo i riječ stopili u jedinstven scenski izraz.
Obraćajući se prisutnima, v.d. direktorice mr Marijana Zečević istakla je da je „svako biće, sredina ili rezultanta harmonije zapravo muzika“. Kao što je svaka sparujuća asocijacija uzajamna, otkriva sopstveni društveni život prema sličnostima i različitosti, i čini ga, putem novih udruživanja, plodnim za nove aspiracije, upravo, ove godine u okviru festivala Forte piano imamo i interdisciplinarne sadržaje koji tvore takvu sparujuću inspiraciju, iz koje trenscedentira savremena multimedijalna koncepcija, sa kojom klavir sinhronizovano fundira.
„Osim Novalisa da su skulptura i muzika na protivnim stranama, te da je skulptura oblikovana ukočenost, a muzika oblikovana protočnost, jedan njemački romantičar je pokazao kako »poezija gotovo u strožem smislu izgleda gotovo kao posredna umjetnost između likovnih i muzičkih umjetnosti«.”
Kako je rekao Šopenhauer: „Uzevši u obzir svu prevagu muzike kao i to da je njen odnos prema tekstu i radnji odnos opšteg prema pojedinačnom, možda bi bilo prikladnije da tekst bude ispjevan za muziku nego da se muzika komponuje za tekst.“ U tom duhu pijanistkinja i pjesnikinja Marina Popadić izvodi novu muziku italijanskih kompozitora, napisanu na njene stihove, potvrdivši tu posredničku moć između poezije i drugih vrsta umjetnosti.
Istoričar književnosti Sreten Marić objašnjava da je zid koji odvaja Ja od Ti i od sveh Ne-ja, samo privid da je suština njega samog i suština drugih ljudi, cijelog svijeta, jedna te ista nedeljiva volja za život. Ova aprehenzija poezije u odnosu na tijelo i ličnost, kao supstitucija, dio je nečeg djelujućeg koje ispunjava i produhovljuje prostor kojim umjetnica vlada i korača.
Beketov apsurd je povezan sa egzistencijalizmom, posebno idejama pisca i filozofa Alberta Kamija, koji je tvrdio da je svijet besmislen, ali da čovjek mora živjeti uprkos tome.
Otuda, na večerašnjem otvaranju festivala Forte piano imaćemo priliku da se sretemo sa multimedijalnim projektom pijanistkinje i kompozitorke Marije Mitrović, koji je inspirisan istoimenim tekstom Semjuela Beketa – NE JA, monologom koji je čisti tok svijesti na sceni.
Odsustvo senzualizma (osjećanja i čula) podrazumijeva i odsustvo jednog stanja samog sebe – što je otuđivanje čovjeka od svoje suštine i bitka, u svijetu materijalnih vrijednosti i tehnosvijeta.
Kako je rekao Goleman: „Ja” je ranjivo i potrebno je da mu udovoljimo. On govori o tzv. prvom i drugom „ja“. Prvo „ja“ je uslovljeno prošlošću, sadašnjošću i budućnošću. „Drugo »ja«, taj najintimniji osećaj sopstva, odražava djelimični zbir naših čulnih utisaka, naročito tjelesnih stanja. To »ja« se gradi iz moždanog sistema za praćenje tela pomoću insule.“ I jednim i drugom „Ja“ i onim Ja i NE/JA Marija Mitrović se bavi, bilo u funkciji odnosa, kao komunikološki i vremensko-prostorni kontinuum ili, pak, psihološki, kao u Beketovom istoimenom monologu.
Otuda je „dobar ritam“ ne samo estetska kategorija, već i kategorija vremena i stanja, dvije odrednice koje upravo festival Forte piano saobražava.
Publika je imala priliku da doživi snažan umjetnički čin u kojem odsustvo „ja“ preusmjerava pažnju na neposredno iskustvo prisustva. Fragmenti zvuka, pokreta i vizuelnih elemenata gradili su ritam i napetost, pozivajući na aktivno slušanje i posmatranje, umjesto pasivne recepcije. Intenzitet izvođenja i pažljivo oblikovana multimedijalna struktura učinili su ovaj program svojevrsnim unutrašnjim dijalogom između scene i gledališta. Autorski tim performansa čine: Marija Mitrović (MARIEK), koja potpisuje koncept i muziku, Jovana Brnović kao autorka scenskog pokreta, Andriesh Gandrabur kao zvučni dizajner, Čedo Čizmović zadužen za video segment, dok svjetlo i scenografiju oblikuje Matija Mitrović. Sinergija ovih umjetničkih izraza doprinijela je snažnoj i zaokruženoj multimedijalnoj cjelini.
Premijerom performansa „NE JA / NOT I“, Forte piano je potvrdio svoju misiju da klavir sagleda kao savremeni, interdisciplinarni medij - prostor susreta muzike, poezije, pokreta i filozofske refleksije - nudeći publici iskustvo koje nadilazi koncertnu formu i prerasta u cjelovit umjetnički doživljaj.